Wat houdt Universal Commerce Protocol (UCP) in?

Iemand vraagt aan Gemini: “zoek de beste hardloopschoenen onder honderd euro.” AI zoekt, vergelijkt producten bij meerdere webshops en presenteert de beste opties. De gebruiker klikt op akkoord. De bestelling is geplaatst. De klant is via deze weg nooit op een website geweest. Google heeft hiervoor een open standaard gebouwd: het Universal Commerce Protocol, afgekort UCP.

Wat is UCP?

UCP is een technische standaard die bepaalt hoe AI-agents kunnen communiceren met webshops. Het regelt hoe een AI producten opzoekt, vergelijkt, een winkelwagen vult en een aankoop afrondt, rechtstreeks vanuit een AI-omgeving zoals Google AI Mode of de Gemini-app.

Google ontwikkelde UCP samen met grote namen als Shopify, Walmart, Target, Wayfair en Etsy, en meer dan twintig andere partners waaronder Visa, Mastercard en Stripe. Het protocol is vendor-agnostisch, wat betekent dat het niet beperkt blijft tot Google. Elk AI-platform en elke betaaldienst kan het in principe ondersteunen.

Gelanceerd in januari 2026, met een grote update in maart 2026 waarbij onder andere winkelwagenondersteuning en live productcatalogi werden toegevoegd. Momenteel is het beschikbaar voor een selecte groep Amerikaanse merchants, met wereldwijde uitrol gepland voor de rest van 2026, aldus Semrush in hun analyse van UCP.

Wat verandert er voor eigenaren van een webshop?

Jaren lang werkte e-commerce op hetzelfde principe: Google stuurde mensen naar je website, en je website deed de verkoop. Rankings, klikken en conversieratio bepaalden je resultaten.

Dat model verandert nu. Met UCP kan een AI-agent het volledige kooptraject afhandelen (vanaf de ontdekking tot aan de aankoop) zonder dat de shopper jouw website ooit bezoekt. De webshop blijft wel de verkopende partij. Je behoudt je klantdata en verwerkt de betaling zelf. UCP regelt alleen de communicatielaag tussen de AI en jouw winkelbackend.

Wat dit in de praktijk betekent: shoppers die via Gemini of Google AI Mode zoeken, komen terecht in een omgeving waar ze direct kunnen kopen. Als jouw webshop niet is aangesloten op UCP, ziet de AI-agent jou mogelijk niet. En dan koopt de shopper bij een concurrent die dat wél geregeld heeft. Dit past in een bredere verschuiving die ook zichtbaar is bij zero-click search: mensen verlaten Google steeds minder, en bezoeken externe websites steeds minder vanzelfsprekend.

Wat heeft UCP nodig van jouw webshop?

Je hoeft niet alles overhoop te gooien, maar er zijn een aantal concrete vereisten.

Google Merchant Center. Om mee te doen met UCP heb je een actief Merchant Center-account nodig met producten die in aanmerking komen voor checkout. Heb je dat nog niet, dan is dat de eerste stap. Google heeft hiervoor een handleiding.

Het native_commerce attribuut. Per product kun je aangeven dat het in aanmerking komt voor UCP-checkout. Dit voeg je toe aan je productfeed via een supplementaire databron in Merchant Center. Het heeft geen effect op je bestaande Shopping-advertenties of gratis vermeldingen.

Consistente productdata. Een menselijke shopper ziet een prijsverschil tussen je website en je feed mogelijk over het hoofd. Een AI-agent niet. Alle productinformatie moet kloppen: prijzen, voorraadinformatie, retourbeleid, verzendkosten. Inconsistenties kunnen ervoor zorgen dat de AI jouw winkel overslaat.

Gestructureerde data op je productpagina’s. Google vergelijkt doorlopend wat er in Merchant Center staat met wat er op je website staat. Als die twee niet overeenkomen, daalt het vertrouwen en daalt je zichtbaarheid. Structured data markup op productpagina’s is dus heel belangrijk.

Een UCP-manifest. Technisch gezien moet je webshop een JSON-bestand publiceren op een vaste locatie (/.well-known/ucp) waaruit blijkt welke UCP-functionaliteiten je ondersteunt. Dit is werk voor een developer, maar als webshopeigenaar is het goed om te weten dat dit nodig is.

En de analytics?

Dit is een punt dat weinig mensen nu al doordenken, maar dat straks voor verrassingen gaat zorgen. UCP-transacties genereren geen paginaweergaven, geen sessies en geen events op je website. De aankoop wordt volledig via de AI-agent afgehandeld. Google Analytics ziet er niets van.

Dat betekent dat je normale rapportage een gat gaat vertonen als UCP-aankopen toenemen. Google werkt aan eigen rapportage in Merchant Center voor UCP-transacties, maar dat is er nog niet. Wie dit nu al bespreekt met de developer of het technische team, staat straks beter voorbereid.

Hoe snel gaat dit?

UCP is nu nog beschikbaar voor een beperkte groep merchants in de VS. Voor Nederlandse webshops is het op dit moment nog niet direct toepasbaar. Maar de infrastructuur wordt nu gelegd, en de partijen die dit vroeg begrijpen en voorbereiden, hebben straks een voorsprong.

De vergelijking met eerdere verschuivingen in e-commerce is treffend. Van fysieke winkel naar website. Van desktop naar mobiel. Van mobiel naar social commerce. Elke keer kwamen de vroege aanpakkers er beter uit. Agentic commerce (waarbij AI het kooptraject overneemt) is de volgende stap in die reeks.

Dit hangt ook samen met bredere ontwikkelingen zoals hoe AI jouw website gebruikt via WebMCP en hoe de AI-markt versplintert. Het zijn allemaal onderdelen van dezelfde verschuiving: AI wordt steeds vaker de tussenpersoon tussen jouw bedrijf en je klant.

Wat kun je nu al doen?

Zorg dat je Google Merchant Center-account op orde is en dat je productdata consistent en volledig is. Dat is de basis voor UCP, maar ook voor je reguliere Google Shopping-campagnes. Check of je productpagina’s voorzien zijn van gestructureerde data. Bespreek met je developer wat er technisch nodig is zodra UCP breder beschikbaar komt.